Gespecialiseerd in Noord-Nederlandse kunst
Zowel gerenommeerde - als talentvolle jonge kunstenaars
Gevarieerde (verhuur)collectie met nadruk op figuratie
Naast schilderijen, tekeningen en grafiek omvat de
collectie ook sieraden en op bescheiden schaal sculpturen
Liwwadders

Klaasje Hager
'Ik werd door die groten 'getriggerd'

Klaasje Hager is een gedreven kunstenaar. Het begon in Parijs, dat ze 50 jaar geleden bezocht samen met haar man IJke Lichthart. Daar zag ze Mondriaan, Brancusi, Newman en vele anderen.'lk was overdonderd. Toen wist ik wat ik moest doen. Voor die tijd zat er wel van alles in mijn hoofd, maar het kwam er niet goed uit.'

Sindsdien is ze altijd intensief bezig. Slechts zeer sporadisch kreeg het publiek haar werk te zien en dan nu plotseling een tentoonstelling? 'Ja, ik had ja gezegd voor ik er erg in had. Het geeft een boel drukte. Uitzoeken, kiezen, ophangen enz. dagen dat ik niet aan mijn werk toekom. Bovendien ben je met zo'n tentoonstelling aan het terugkijken, terwijl ik vooruit wil. lk moet nog zoveel ontdekken en proberen.'

Ze maakte naast tekeningen en schilderijen, driedimensionale objecten, zoals kistjes met scharnierende deksels. Ze hebben - net als veel van haar werk - een door en door bewerkt oppervlak dat aanvoelt als leer maar van papier is. Voortdurend schuurt ze het papier, doet er dan weer inkt bij en schuurt opnieuw.

Al jaren stuurt ze vrienden en familie een decembergroet, die kaarten gebruikt ze om te experimenteren. Om een kist of grote tekening zo doorleefd te maken is erg tijdrovend en erg arbeidsintensief. 'Dus probeer je op kleine schaal iets uit. Lukt dat, dan ga je verder. Voorlopig heb je dan weer een thema. dat is een bepaalde vorm, een vlakverdeling, een kleurencombinatie, die varieer ik eindeloos. Net zo lang tot er niks meet in zit.

Klaasje Hager heeft geen enkele kunstopleiding gevolgd. Zelf ontdekken, daar houdt ze van. 'Dat brengt heel spannende momenten. Zo aan een nieuwe serie beginnen is machtig mooi. Heel bijzonder.'

Vaak mondt dat uit in een album met alle varianten.
Een soort hommage is het album Who is afraid of red, yellow and blue, naar het beroemde schilderij van Barnett Newman. Een paar jaar geleden vond ze op straat een digitale fotocamera, die nog goed bleek te functioneren. Ze maakte foto's die ze op de computer bewerkte. Ook van internet plukte ze foto's: 'lk had een ontzettende beeldenhonger.' Maar uiteindelijk beviel dat niet. 'Werken met papier, karton, inkt en verf is veel directer.'

Tegenwoordig maakt ze weer foto's van deuren en architectonische ruimtes, waarin kleuren een belangrijk aspect vormen. Klaasje is ook enthousiast over het werk van anderen die iets nieuws ontdekt hebben. Zoals over de Poolse Monika Grzymala, die met vele kilometers zwart plakband ruimtelijke tekeningen maakt.

TEGELIJKERTIJD EXPOSEREN BIJ ARTEMISIA FRANS BEELEN EN JAN DE WAARD
'lk ben wel een ekster', zegt Frans Beelen terwijl ze haar kleurrijke sierraden toont. Zij verwerkt alleen natuurproducten, gekleurde stoffen gecombineerd met fraai geslepen stenen of schelpen.

Jan de Waard maakt boeken, bijzonder is dat hij de fasen die anders verdeeld zijn over schrijver, ontwerper, drukker, zelf verricht. Zijn dozen en omslagen voor boeken zijn een lust voor het oog. Samen met IJke Lichthart geeft hij De Lytse Rige uit, daarnaast geeft hij zelf nog boeken uit onder de naam MOOI ROOD PERS.

 

Leeuwarder Courant 9-12-2016

De stilte van Klaasje Hager

Stilte is essentieel voor Klaasje Ha­ger. In de stilte werkt ze het beste. Daarnaast is ze wars van aan­dacht. Haar expositie bij Artemisia in Leeuwarden is dan ook een hoge uitzondering.

   Soms laat ze mensen voor de deur staan, doet ze niet open. "Anders ben ik er helemaal af." Alleen het geluid van de bel haalt haar al uit haar con­centratie. Al voelt ze zich schuldig tegenover degene die geen gehoor vindt, “het kan dan niet anders".
   Haar leven lang heeft Klaasje Ha­ger uit Leeuwarden getekend. In het begin was het „niet wat het moest zijn". Tot ze Yke Lichthart leerde kennen. Samen reisden ze naar Pa­rijs, zagen werk van beroemde kun­stenaars als Picasso, Modigliani en Brancusi. ,Mijn ogen gingen open." Ze betrad een wereld waar ze van al­les in ontdekte. In het begin tekende ze inspirerende voorbeelden na, vooral om zich technieken eigen te maken. Om zichzelf te verbeteren, te ontwikkelen.
   Later ontdekte ze Anselm Kiefer en Marcel Broodthaers. „Die laten zien dat je heel ver kunt gaan. "Geïnspireerd werkte ze met lood, met co­kes. Ze maakte een tijdje foto's met een digitale camera die ze op straat had gevonden. Maar het bewerken van foto's met de computer was niet een techniek waar ze in kon `ver­drinken'. ,Ik kon het niet ruiken, voelen... Ik printte ze wel en ver­werkte ze in collages. Dat vond ik leuker."
   Een opleiding volgde ze niet. Ik ben niet geschikt voor een school­systeem." Met een kennis ging ze ooit naar een cursus. “Maar die men­sen waren allemaal aan het praten, terwijl ze aan het werk waren. Ik was er helemaal niet op mijn plek"
   Het liefst zit ze in haar eigen werk­kamer. Soms luistert ze naar mu­ziek, maar meestal heeft ze stilte om zich been. „Dan kun je het werk rui­ken, voelen en zelfs horen. De kwast op papier... Dan is het goed. Of niet, maar dat hoort erbij. Van teleurstel­lingen leer je."
   Ze is altijd op zoek naar een nieu­we manier om materiaal te bewer­ken. Meestal karton of papier. Niet zo gek, want Yke Lichthart is boek­binder en oud-docent boekbinden. „Van hem krijg ik restmateriaal. Daar kan ik dan van alles mee doen." Een nieuw, duur stuk papier boe­zemt haar alleen maar angst in. „Dan moet het goed zijn."
   Als ze wat nieuws probeert, doet ze dat veelal op kaarten. Ze schildert of tekent, schraapt of brandt verf af, vermengt die met modder of kerft in het karton. Vaak begint ze eind september, begin oktober. In december heeft ze dan allerlei proefjes klaar, die ze als kerstkaarten verstuurt. Zit er een vondst bij die haar bevalt, dan werkt ze die daarna uit in grotere se­ries, tot ze een onderwerp helemaal heeft uitgeput.
   „Al werkend ontstaat er wat. Zo'n ontdekking moet ik vasthouden, an­ders ben ik het kwijt. Ik moet erbij blijven." Vandaar ook dat er dan wel eens iemand voor niets aanbelt. „Het materiaal eist dat ik doorga."
   Een voorbeeld hiervan is het kar­ton dat ze zo bewerkte dat het hele­maal glad en glanzend word. Het lijkt wel keramiek. „Op een gegeven moment opent het zich en kun je het laten gaan. Dan is het goed."
   Het werk dat nu bij Artemisia in Leeuwarden hangt, is stoer. De ere keer lijkt het karton op cortenstaal, de andere keer op leer, keramiek of zelfs beton. Ze reageert verrast: „Stoer? Zo heb ik het nog nooit gezien. Maar het is wel echt werken. Ik ben soms net een bouwvakker." En ze houdt van architectuur, van beton en van roest en vervallen steden. Dat past dus wel.
   Toen haar werk in 1992 deel uit­maakte van een groepsexpositie bij Galerie Van Hulsen schreef toenma­lig LC-recensent Sikke Doele: 'Hager zorgt voor een regelrechte verras­sing.' Ze toonde reliëfs van zwarte tafelvormen, reliëfs met ivoorwitte geometrische figuren en tekeningen die iets landschappelijks hebben'.`Er spreekt een elementaire, natuurlijke eenvoud uit wars van babbele­goegjes en franje', aldus Doele.
   Sinds die tijd exposeerde ze eigen­lijk nauwelijks meer. Hooguit met een bijdrage in boeken van haar man. „Het maker is me genoeg. Daarna zet ik het weg." Dat voldoet, want de kunst heeft haar al zoveel gebracht. “Ik was vroeger heel stil, praatte moeilijk en was erg op me­zelf. Gelukkig heeft Yke dat herkend, die zag dat. Door de kunst heb ik ge­leerd me te uiten. Nu kijk ik naar mensen, kan ik empathie voelen. Kunst heeft me een beter mens ge­maakt. Had ik dit niet ontdekt, dan was ik gestikt."

Leeuwarden - Artemisia in kunstzaken: Eewal 98 (met dozen van Jan de Waard en sieraden van Frans Beelen)

Leeuwarder Courant 14 augustus 2015

Verre van perfect
Kleurige schilderijen in de monotone wachtruimte van De Friesland Zorgverzekeraar in Leeuwarden fleuren de boel danig op. Dichterbij gekomen blijkt het om bonte personages en karikaturen te gaan.

Er gaat meteen iets mis bij het eerste schilderijtje uit de reeks. Een doek van bescheiden formaat laat een grijnzende, kinderlijke kop zien. De titel Glimlach lijkt toepasselijk, de kleuren zijn uitbundig en de verf is vlot aangebracht. Maar de gele ogen met katachtige pupillen glimlachen niet. Het is deze tweeslachtigheid die de werken van Tom Ch. Reeders kenmerkt.
   Niets is perfect, heeft de Leeuwarden schilder willen zeggen, en met elk van de mensfiguren van Reeders lijkt wel wat mis te zijn. De kleuren zijn overdreven aangezet, de anatomie is overtuigend maar verdraaid en hoewel er overwegend weinig emotie van de gezichten valt af te lezen, zijn ze dik in verf aangezet, verwrongen en bijna misvormd. Een enkeling is zelfs zodanig vervormd dat er haast geen gezicht meer in te herkennen is.
   Dit alles gaat gepaard met een vlot penseel en verf die los op het doek ligt. Toch zijn de figuren van Reeders verre van vluchtig. Hij heeft ze volume gegeven door precieze kleurschakeringen en zet ze stevig tegen de achtergrond met donkere contourlijnen. De dikke verf vormt uitstulpingen van de gezichten en lijven en verleent ze een extra dimensie van vervreemding. Het geheel biedt een aanzicht alsof de kinderlijke schilderijen van Cobra de wangedrochten van Goya hebben ontmoet.
   De figuren zijn realistisch te noemen, in de zin dat ze doen denken aan verkeerd afgedrukte foto's of reproducties van herinneringen. Reeders' houvast aan zijn Indische achtergrond is terug te zien in de dito koppen van enkele van zijn personages van uiteenlopende leeftijden. Dat het om flarden van herinneringen gaat blijkt uit de onuitgewerkte achtergronden. Vaak zijn ze van een enkele kleur in verschillende schakeringen, zonder houvast van perspectief of objecten zoals meubels.
   De hybride figuur van De fietser rijdt door een onuitgewerkt wegdek op de afgrond af en de man op De hemeldakgoot werkt in het luchtledige. Zelfs een enkele geschilderde gloeilamp, die zijn Licht werpt op een rondborstige dame, lijkt zelf verzonken te liggen in de roestbruine achtergrond. Voortdurend speelt Reeders met deze tegenstellingen tussen vorm en contour, volume en leegte. Op het moment dat vorm en achtergrond gedefinieerd lijken, doet Reeders een speelse uitstap door een van zijn figuren op de rand van het doek te laten staan.
   Wellicht dat Reeders' werkzaamheden als decorontwerper de noodzaak tot het schilderen van achtergronden wegneemt. Toch presenteert bij zijn figuren als personages van het toneelstuk des levens. Stuk voor stuk hebben ze hun eigen karakter, persoonlijke achtergrond, en zijn ze met al dien niet duidelijke activiteiten bezig. Hoewel, zoals menig schilder, Reeders zijn persoonlijke ervaringen tot onderwerp heeft genomen, is er een universeler ontheemd gevoel te herkennen in zijn solide figuren zonder houvast van hun omgeving. De herinneringen zijn er nog wel, maar er is in het dagelijks leven geen reele context meer. Zoals Rudy Kousbroek het in de inleiding van zijn boek Het Oostindisch kampsyndroom beschrijft: „Het bestaat nog als een onzichtbare dimensie achter het leven van elke dag, de herinnering van een kerstboom aan zijn wortels. Het is er nog wel, maar ik boor er niet meer bij."
   De doeken van Reeders zijn een aanwinst voor hun omgeving maar verdienen een voetstuk op zichzelf. Hun plaatsing mag de wachtruimte dan opfleuren, maar voor aandachtige verdieping is de context verre van perfect. En dat verdienen deze werken zeker.
 

Leeuwarden - De Friesland Zorgverzekeraar: Harlingertrekweg 53, ma t/m vr 8.30-17 u, t/m 11 sept
www.artemisiainkunstzaken.nl
Renske Bakker

 

artikel Friesch Dagblad 23 juli 2015

Terband: vijftig jaar 

Onderwegkerk

Zo'n 250 kerken doen dit jaar mee aan Tsjerkepaad. Sinds vier jaar doet ook de Terbandster Tsjerke mee, eigendom van Stichting Fryske Alde Tsjerken. Elke zomer kerken er vele vakantiegasten.

Hanneke Goudappel
In gesprek met vrijwilliger Geert Sierdsma (66) en Jelle de Jong (65), voorzitter van de plaatselijke commissie.

Noemt u eens enkele bijzondere zaken van het interieur van de Terbandster Tsjerke?
,,De kerk uit 1843 staat bekend om de bijzondere akoestiek. Binnen wordt de bezoeker getroffen door een verrassende mix van eenvoud en grote spirituele kwaliteit. De kleurstelling, de ramen, het stucwerk en het meubilair vormen een harmonisch geheel, waarin ook de sobere en veel oudere kansel (preekstoel uit 1610) geheel passend is ingevoegd. Ook wordt de aandacht getrokken door de grafzerken in de vloer van de kerk. De beide graven van de grietman Johannes Crack (1652) en zijn echtgenote Luff Ansckien van Lycklama (1667) herinneren aan de nauwe verbinding tussen familie en de kerk"
   „De kerk heeft een prima bespeelbaar Van Dam-orgel uit 1887. Het orgel is in 2002 geheel gerestaureerd."

Wat zijn opvallende zaken aan de buitenkant van de kerk?
„Zowel exterieur als interieur dragen het karakter van een waar monument. Architect Thomas Romein ontwierp de neoclassistische kerkvorm. De blokvormige voorbouw met zijn helder gele bepleistering geeft de kerk een gouden aanblik. De voorgevel laat drie sierlijke rondbogen zien, gedragen door pilasters en met twee blinde nissen. Boven de bogen geven verdiepte rechthoekige vlakken het bouwjaar weer: Anno 1843. Daarboven moedigt een spreuk de gelovigen aan om de verkondiging goed ter harte te nemen met de woorden: Zalig zijn degenen die het woord Gods horen en hetzelve bewaren."

De kerk heeft onlangs een jubileum gevierd. Wat was de aanleiding?
„In 1315 was er al sprake van een kapel aan de Pastorielaan in Terband (toen nog het dorpje Bant), gewijd aan de heilige Catharine. De kerkgeschiedenis in Terband begon dus zevenhonderd jaar geleden op de plaats van de huidige kerk, die in 1845 werd ingewijd. In het tweede weekend van juni werd stil gestaan bij deze mijlpaal, met onder meer een tentoonstelling: 700 jaar Kerkgeschiedenis in Terband. Ook werd de nieuwe naam van de kerk onthuld. Na exact vijftig jaar is de naam gewijzigd in Terbantster Tsjerke. Sinds 1975 is de kerk eigendom van Stichting Alde Fryske Tsjerken."

Is er een bijzondere activiteit tijdens Tsjerkepaad?
,,Tijdens Tsjerkepaad zijn er twee exposities op zaterdag en zondag, van 13.30 tot 17.00 uur. Tot en met 9 augustus de tentoonstelling: Heilige Huisjes en Groene  Kathedralen, georganiseerd door Galerie Artemisia te Leeuwarden. De expositie bevat sieraden, objecten en schilderijen en maakt deel uit van de exposities Kerk en Natuur waarmee Stichting Alde Fryske Tsjerken haar 45-jarige bestaan in 2015 viert op diverse locaties in Fryslan. De tentoonstelling toont werk van Dianne Bakker; Frans Beelen, Wia Bouma, Sonja Burgerjon, Eva Kipp, Evelyn van Oosterhout, Jan Tregot, Meint van der Velde en Matty de Vries. De kunstenaars hebben speciaal voor deze tentoonstelling nieuw werk gemaakt, geinspireerd door het thema en de kerk."
   „Van 15 augustus tot en met 12 september is er een quilt-tentoonstelling te zien: Fladderen over de dijk. Hier worden onder meer quilts getoond van de quiltgroep Praatjes en Draadjes en van Aljona Terzi."

Welke functie heeft de kerk in het dorp?
„De kerk maakt sinds 1965 geen deel meer uit van een kerkelijke gemeenschap. Een interkerkelijke werkgroep besloot, naar het voorbeeld van enkele andere plaatsen in Nederland, hier een Onderwegkerk te ontwikkelen. Al vijftig jaar worden er op de zondagmorgen in juni, juli en augustus Onderwegdiensten gehouden met een oecumenisch karakter. Deze diensten worden geleid door predikanten of leken. Ze hebben een laagdrempelig karaker en duren ongeveer een half uur. De vieringen worden voorbereid door een commissie met mensen uit vijf verschillende kerken."
   „Hoewel oorspronkelijk bedoeld voor vakantiegangers die onderweg waren naar hun bestemming, werden de diensten steeds vaker bezocht door kerkgangers uit de omgeving, die zich juist door de laagdrempeligheid tot deze diensten aangetrokken voelden. Er zijn per zondag ongeveer 35 mensen aanwezig"

Wat heeft deeIname aan Tsjerkepaad u als kerkgemeenschap opgeleverd in de afgelopen jaren?
,,Deelname aan Tsjerkepaad heeft zeker bekendheid gegeven aan de kerk. Hoewel dit moeilijk te meten is, omdat via de tentoonstellingen ook brede bekendheid aan de kerk wordt gegeven."

Heeft u een bijzondere anekdote over de kerk?
„Bij het samenstellen van de tentoonstelling 700 jaar kerkgeschiedenis in Terband kwam men een krantenknipsel uit 1890 tegen met daarin de aankondiging van een inschrijving voor huur van de naastgelegen boerderij. Een van de voorwaarden was dat de huurder de kelderkamer op zondag beschikbaar moest stellen voor het verkleden van dominee, in de winter moest deze kamer verwarmd zijn. Buren weten nog te vertellen dat uit overlevering bekend is dat er een houten plank over de sloot lag, zodat de dominee de kortste route naar de kerk kon nemen. Ook werd tussen de krantenknipsels een niet onverdienstelijk gedicht van twee verzen over de kerk gevonden:
.Bescheiden, liefelijke kluize, 
Den Bouwheer van 't heelal gewyd,
Eenvoudig, rustig bedehuize,

Eens gegrondvest in der eeuwen tijd
Geen rijk bewerkte tempelbogen,
Geen heiligdom in weidschen trant
Zijn meerder lust in mijne ogen.
Dan 't kleine kerkje van Terband.

Hier rijst uit bladerdak en twijgen
Der voog'len zang tot 's Hemels steer,
En in de Sabbats ruste stijgen
Psalmen, Godes grote naam ter eer.
Gedachtig aan de heil'ge woorden,
Te vinden aan des tempels wand.
De zaligspreking aan de poorten
Van 't kleine kerkje van Terband.

KerngegevensTerbandster Tsjerke 
Eigenaar: Stichting Alde Fryske Tsjerken
Voorzitter Plaatselijke commissie: Jelle de Jong
Diensten juni, juli, augustus, elke zondag om 10.00 uur. Locatie kerkgebouw: Pastorielaan 12
Geopend tijdens Tsjerkepaad: tot en met 12 september elke zaterdag en zondag van 13.30 tot 17.00 uur.
Website kerk: www.terbantstertsjerke.nl

 

'Friesland anders' expositie op locatie
Leeuwarder Courant 4 april 2014
in de top 3 van 2013 van Susan v.d. Berg
Ek herhaal jou, Ingrid Jonker verbeel; catalogus

Alle kunstwerken van de expositie full-colour afgebeeld met het gedicht waarop het werk is geinspireerd.
Met een korte verklaring van de kunstenaar.

34 bladzijden

prijs: 7,50

Rondom Leeuwarden

 

 

It takes two to tango
Het artemisia jubileumboek ‘it takes 2 tot tango’ gemaakt naar de gelijknamige expositie, ter gelegenheid van het 10 jarig bestaan van de galerie.
Een collectorsitem:
• Hand gebonden
• Met hard kaft, waarbij de afbeelding is ingelegd
• Met linnen rug, waarop de titel is gedrukt
• Prachtig papier
• Inleiding door Peter Karstkarel
• 17 afgebeelde kunstenaars
• In heel kleine oplage – 50 exemplaren
• Mooi Rood Pers, Leeuwarden
• Met ISBNnummer
Prijs € 35,00
Friesch Dagblad



artikel in het Friesch Dagblad van zaterdag 20 oktober 2012